Het derde kwartaal van 2026 liet opnieuw zien hoe snel de energiemarkt kan veranderen. Geopolitieke spanningen, achterblijvende gasvoorraden en extreem weer zorgden voor flinke schommelingen in de gas- en elektriciteitsprijzen. Vooral de prijzen voor levering in de komende maanden en in 2027 reageerden sterk op deze ontwikkelingen.
Wat betekenen deze ontwikkelingen voor uw energie-inkoop? Onze twee inkoopspecialisten blikken terug op afgelopen zomer en delen hun belangrijkste inzichten.
Internationale ontwikkelingen bepalen steeds vaker de energieprijs
Een belangrijke oorzaak van de onrust was de situatie in het Midden-Oosten. De spanningen rond Iran leidden tot beperkingen in de doorvoer via de Straat van Hormuz. Dit zorgde voor onzekerheid over de internationale aanvoer van vloeibaar aardgas (LNG).
Waar Nederland vroeger voor een belangrijk deel kon terugvallen op de gaswinning in Groningen, zijn we tegenwoordig sterker aangewezen op gasimport uit het buitenland. Daarmee zijn we gevoeliger voor ontwikkelingen op de internationale gasmarkt.
Ook de relatief lage Europese gasvoorraden en verstoringen in de Noorse gasaanvoer maakten de markt kwetsbaar.
Wat ons afgelopen kwartaal vooral opviel, was het optimisme waarmee eerder naar de energiemarkt werd gekeken. De verwachting dat extreme prijsstijgingen, zoals we die in het verleden zagen, minder snel zouden terugkeren, bleek geen zekerheid. De ontwikkelingen van afgelopen kwartaal lieten zien dat de energiemarkt nog altijd kwetsbaar is voor onverwachte gebeurtenissen.
“Wat er duizenden kilometers verderop gebeurt, kan direct invloed hebben op de energieprijzen van Nederlandse ondernemers.”
Jordy
Korte termijn grillig, lange termijn stabieler
Een duidelijk verschil dat we afgelopen kwartaal zagen, was het prijsverloop tussen de verschillende leveringsjaren. Vooral de gasprijzen voor de nabijgelegen leveringsjaren, zoals 2027 en 2028, reageerden sterk op de onzekerheid. De prijzen voor latere jaren, zoals 2030 en 2031, stegen ook, maar aanzienlijk minder hard.
Dit verschil komt doordat de prijzen voor de eerstvolgende leveringsjaren sterker worden beïnvloed door directe risico’s, zoals de komende winter, de beschikbare gasvoorraden en de LNG-aanvoer. Voor latere jaren spelen structurele ontwikkelingen, zoals de uitbreiding van LNG-productie en veranderingen in de energievraag, een grotere rol.
Voor ondernemers betekent dit dat een stijgende energieprijs niet automatisch betekent dat alle toekomstige leveringsjaren evenveel duurder worden. Daarom kijken we bij het bepalen van een inkoopstrategie ook naar de mogelijkheden voor latere leveringsjaren.
“Niet alleen het moment van inkopen is belangrijk, maar vooral de afweging tussen prijszekerheid en risico.”
Machiel
Ook elektriciteitsprijzen onder druk
Naast geopolitieke spanningen speelde ook het warme en droge zomerweer een belangrijke rol.
Door lage waterstanden konden Europese waterkrachtcentrales minder elektriciteit produceren. Sommige kerncentrales moesten hun productie beperken, terwijl de elektriciteitsvraag toenam door onder andere airconditioning.
Hierdoor waren vaker gas- en kolencentrales nodig. Door de stijgende gasprijzen werd ook elektriciteitsproductie duurder.
Dit laat zien hoe sterk de gas- en elektriciteitsmarkt met elkaar verbonden zijn. Ontwikkelingen op de gasmarkt kunnen daardoor direct doorwerken in de elektriciteitsprijzen en uiteindelijk ook in de energiekosten van Nederlandse ondernemers.
Uitstellen van energie-inkoop: wat zijn de risico’s?
De onzekerheid op de energiemarkt beïnvloedde ook de keuzes van onze klanten. In april en mei besloten sommige klanten na een adviesgesprek nog te wachten met het afsluiten van een energiecontract, in de hoop op lagere prijzen of meer duidelijkheid over hun toekomstige energieverbruik.
Toen we later opnieuw naar de mogelijkheden keken, waren de marktprijzen inmiddels flink gestegen. Dit onderstreept het belang van een zorgvuldige afweging tussen de kansen en risico’s van direct inkopen of wachten. Bij Enpron maken we deze afwegingen inzichtelijk, zodat klanten zelf een weloverwogen keuze kunnen maken.
Dynamische contracten vragen om aandacht
Ook bij dynamische energiecontracten zagen we de beweeglijkheid van de markt terug. De tarieven bewegen mee met de prijzen op de kortetermijnmarkt, die onder andere door geopolitieke ontwikkelingen worden beïnvloed. Dit kan gunstig zijn wanneer de marktprijzen laag zijn, maar ook tot hogere kosten leiden wanneer de prijzen stijgen.
Vooral organisaties die hun energieverbruik moeilijk kunnen sturen of verschuiven naar goedkopere momenten, zijn hierdoor kwetsbaar.
In ons advies kijken we daarom verder dan alleen het tarief. Een dynamisch contract is niet automatisch voordeliger of nadeliger dan een vast contract. De juiste keuze hangt af van het verbruik, de flexibiliteit en de bereidheid om prijsrisico te dragen.
Wat nemen we mee naar het volgende kwartaal?
Afgelopen zomer bevestigt voor ons hoe belangrijk een doordachte inkoopstrategie is.
Daarbij kijken we niet alleen naar de actuele prijs, maar ook naar hoeveel zekerheid een organisatie nodig heeft en welke risico’s financieel acceptabel zijn.
Juist omdat de korte termijnmarkt zo grillig is, vinden we het belangrijk om ook de mogelijkheden van langetermijncontracten of gespreide inkoop mee te nemen.
We blijven de markt dagelijks volgen en vertalen deze ontwikkelingen naar praktische keuzes voor onze klanten.
Want goed energie inkopen draait niet om het voorspellen van de laagste prijs, maar om het beheersen van risico’s en het maken van keuzes die passen bij uw organisatie.
